Groene bergweides, houten berghutten en besneeuwde toppen: dat is het klassieke beeld van de Alpen. Maar wie verder kijkt, ontdekt landschappen die totaal niet in dat plaatje passen. Van een rivier die bijna tropisch turquoise kleurt tot kale rotswoestijnen, bizarre aardpiramides en een vallei die regelmatig met Yosemite wordt vergeleken. Voor deze bijzondere plekken hoef je Europa helemaal niet uit.
Een brede groene vallei, enorme gladde granieten rotswanden, watervallen en helder water: Val di Mello ziet er opvallend anders uit dan veel andere Alpendalen.
De vergelijking met Yosemite National Park in Californië wordt vaker gemaakt. De overeenkomst zit vooral in de gigantische granieten wanden die bijna loodrecht vanaf de dalbodem omhoogrijzen.
Val di Mello ligt aan het einde van Val Masino in Lombardije. Door de vallei loopt een relatief eenvoudige wandelroute langs grasvelden, bossen, watervallen en heldere waterpoelen zoals het Bidet della Contessa. Voor klimmers zijn de enorme granieten wanden al jaren een begrip. Het is zo'n plek waar je op een foto eerder Californië zou gokken dan Noord-Italië.
Een fel turquoise bergmeer tussen grijze rotswanden: Lago di Sorapis ziet er op foto's bijna onwerkelijk uit. Toch is die bijzondere kleur gewoon een natuurverschijnsel. Ultrafijn gesteentemeel uit de omliggende bergen komt in het water terecht en zorgt ervoor dat het licht op een bijzondere manier wordt weerkaatst.
Het meer ligt op ongeveer 1925 meter hoogte bij Cortina d'Ampezzo in de Dolomieten en is alleen te voet bereikbaar. Vanuit Passo Tre Croci loopt een populaire wandelroute richting het meer en Rifugio Vandelli. Juist het contrast tussen het melkachtig turquoise water en het ruige grijze gesteente eromheen maakt Lago di Sorapis zo bijzonder.
Op zonnige dagen zou de kleur bijna bij een tropische lagune passen. Alleen de steile Dolomietentoppen op de achtergrond verraden dat je midden in de Alpen staat.
Wie vanuit Queyras richting de Col d'Izoard rijdt, ziet het landschap plotseling compleet veranderen. Bomen verdwijnen, de bodem wordt kaal en uit enorme puinhellingen steken merkwaardige geelgrijze rotspunten omhoog. Welkom in de Casse Déserte.
De plek ligt ongeveer twee kilometer onder de 2361 meter hoge Col d'Izoard en wordt door de regionale toeristische organisatie zelf omschreven als een bijna maanachtig landschap. De opvallende rotsformaties bestaan onder andere uit zogenoemde cargneules, poreus gesteente dat door erosie grillige vormen heeft gekregen.
Vooral vanaf de weg lijkt het alsof je ergens in een droge bergwoestijn in het westen van de Verenigde Staten bent beland. Niet voor niets is dit gedeelte van de Izoard ook een van de bekendste decors uit de Tour de France.
Nog zo'n plek waar het groen van de Alpen ineens volledig verdwijnt is het Désert de Platé bij Flaine. Op ruim 2000 meter hoogte strekt zich hier een enorm kalkplateau uit vol scheuren, kloven, richels en vreemde rotsvormen.
Het beschermde karstgebied beslaat ongeveer 1980 hectare en behoort volgens Flaine tot de grootste kalksteenplateaus met lapiaz van Europa. Gletsjers en smeltwater sleten het gesteente in miljoenen jaren uit tot het landschap dat je nu ziet. In het gesteente zijn bovendien fossielen te vinden uit de tijd dat dit gebied tientallen miljoenen jaren geleden nog zeebodem was.
Op sommige plekken lijkt het alsof je over een versteende gletsjer loopt, op andere alsof je op de maan staat. Extra vreemd is het contrast met de groene dalen en het uitzicht op het besneeuwde Mont Blancmassief in de verte.
Bij een eerste blik op de Oeschinensee is de vergelijking met de Canadese Rocky Mountains snel gemaakt. Een turquoise meer ligt ingeklemd tussen hoge rotswanden, watervallen vallen vanaf de bergen naar beneden en rondom liggen bossen en groene bergweides.
Toch ligt dit landschap gewoon boven Kandersteg in het Berner Oberland. De Oeschinensee maakt deel uit van het UNESCO-werelderfgoed Swiss Alps Jungfrau-Aletsch en is vanuit Kandersteg bereikbaar met een berglift en aansluitende wandeling.
Vanaf de oever is het al indrukwekkend, maar vanaf de hogere wandelpaden komt de kleur van het water pas echt goed tot zijn recht. Met de donkere bergwanden op de achtergrond zou je zonder verdere context gemakkelijk kunnen denken dat de foto ergens in Alberta of British Columbia is gemaakt.
Ook Zuid-Tirol heeft een landschap dat weinig met het klassieke Alpenbeeld te maken heeft. Op het plateau van Ritten staan tientallen smalle aardpilaren naast elkaar, vaak met een grote steen boven op de punt. De Rittner Erdpyramiden zijn volgens de lokale toeristische organisatie de hoogste en indrukwekkendste aardpiramides van Europa. Je vindt ze op verschillende plekken rond Lengmoos, Oberbozen en Unterinn.
De pilaren bestaan uit materiaal dat door erosie langzaam wordt weggesleten. Een harde steen boven op de zuil beschermt het materiaal er direct onder, waardoor uiteindelijk de karakteristieke puntige vormen overblijven. Zeker bij warm avondlicht doet het landschap eerder denken aan de bizarre rotsformaties van het Amerikaanse westen dan aan Zuid-Tirol.
Geen palmbomen of witte zandstranden, maar de kleur van het water zou niet misstaan op een veel exotischere bestemming. De Soča stroomt door de Julische Alpen in Slovenië en staat bekend om zijn opvallend smaragdgroene tot turquoise kleur. Vooral bij de Velika korita Soče, de Grote Soča-kloof, is het landschap spectaculair. De rivier perst zich hier door een smalle, uitgesleten kloof met helder water diep beneden je. De kloof is ongeveer 750 meter lang en op sommige plaatsen 10 tot 15 meter diep.
De Soča ontspringt hoog in de Julische Alpen en stroomt daarna langs onder andere Bovec, Kobarid en Tolmin. Door de combinatie van helder water, lichte rotsen en dicht groen langs de oevers heeft het landschap soms bijna iets tropisch. En toch kijk je vanaf de rivier gewoon tegen de toppen van de Alpen aan.
Lees ook: Soča vallei in Slovenië: highlights en insider tips uit eigen ervaring
Hier geen turquoise water of droge rotswoestijn, maar kilometers ijs. De Grote Aletschgletsjer in het Zwitserse Wallis is de grootste gletsjer van de Alpen. Vanaf uitzichtpunten als Eggishorn, Bettmerhorn en Moosfluh zie je hoe de enorme ijsstroom tussen de bergen door kronkelt. Vanaf Eggishorn is vrijwel de volledige, circa twintig kilometer lange gletsjer te overzien.
Op heldere dagen bestaat het landschap bijna uitsluitend uit ijs, rotsen en hoge, besneeuwde toppen. Vooral richting Konkordiaplatz, waar verschillende ijsstromen samenkomen, oogt de omgeving enorm.
Met een beetje fantasie zou je jezelf eerder in Groenland of een andere poolachtige omgeving wanen dan in Zwitserland. Alleen hoef je hier voor dat uitzicht geen expeditie te ondernemen: verschillende uitzichtpunten zijn met bergliften en wandelroutes bereikbaar.
Turquoise water honderden meters beneden je, lichte kalkstenen rotswanden en een droog Zuid-Frans landschap: de Gorges du Verdon vormen een compleet ander gezicht van de Alpen.
De kloof ligt in de Alpes-de-Haute-Provence, aan de zuidelijke rand van het Alpengebied. De steile rotswanden en diep uitgesleten canyon zorgen ervoor dat de vergelijking met Amerikaanse canyons al snel wordt gemaakt. De lokale toeristische organisatie noemt de Gorges du Verdon zelfs de grootste canyon van Europa.
Je kunt het landschap vanaf verschillende uitzichtpunten en wegen bekijken, maar ook te voet afdalen. De beroemde Blanc-Martel-wandeling voert diep door de kloof. Lager stroomt de opvallend blauwgroene Verdon richting het Lac de Sainte-Croix. Dat mediterrane licht, het droge gesteente en het turquoise water zorgen ervoor dat dit waarschijnlijk een van de minst ‘klassiek alpiene’ landschappen uit deze lijst is.
Voor de laatste plek verdwijnen we letterlijk ín de Alpen. Hoog boven Werfen in het SalzburgerLand ligt de Eisriesenwelt, een enorm grottenstelsel in het Tennengebirge. Het grottenstelsel is meer dan 42 kilometer lang en geldt als de grootste ijsgrot ter wereld. Ongeveer een kilometer van het met ijs bedekte gedeelte is tijdens een begeleide rondleiding toegankelijk. Binnen wachten enorme ijswanden, bevroren watervallen, zuilen en natuurlijke ijssculpturen.
De temperatuur ligt er rond het vriespunt en tijdens de rondleiding wordt een deel van de ijsformaties verlicht. Daardoor ziet de wereld onder de grond er soms bijna buitenaards uit. Buiten kijk je gewoon uit over een typisch Oostenrijks berglandschap. Een paar minuten later loop je tussen metershoge ijsformaties. Groter kan het contrast bijna niet worden.
Misschien is dat wel het mooiste aan de Alpen: binnen één bergketen kunnen landschappen compleet van karakter veranderen. Van het bijna poolachtige ijs van de Aletschgletsjer tot de droge rotsen van de Casse Déserte en van de turquoise Soča tot de granieten reuzen van Val di Mello.
Sommige plekken uit deze lijst zijn wereldberoemd, andere liggen buiten de bekendste routes. Maar allemaal bewijzen ze hetzelfde: je hoeft Europa niet uit om landschappen te zien die je eerder aan Canada, Californië of zelfs de maan doen denken.
Veelgestelde vragen over bijzondere plekken in de Alpen
Thijs verkent de bergen in de zomer het liefst op de racefiets. De schoonheid van het landschap en de strijd aangaan met de berg zijn aspecten waarvoor hij graag afreist naar de Alpen. Naast het beklimmen van bekende Alpenreuzen als Alpe d’Huez, Col du Galibier en Mont Ventoux fietst hij ook graag in de heuvels van Zuid-Limburg.
