Fietsen in de Alpen kan op veel meer manieren dan alleen urenlang een steile bergpas beklimmen. Je vindt er beroemde wielercols, grote mountainbikegebieden, rustige fietspaden door de dalen en routes waarop een e-bike de hoogtemeters een stuk toegankelijker maakt. Welke fietsregio het beste bij je past, hangt daarom vooral af van je fiets, ervaring en sportieve ambities. Dit zijn acht Alpenregio’s die er ieder op hun eigen manier uitspringen.
Wie vooral bergpassen op de racefiets wil beklimmen, zit goed in de Dolomieten, Oisans, het Ötztal en Livigno. Voor mountainbiken en trails springen Saalbach Hinterglemm Leogang Fieberbrunn, Engadin en Livigno eruit. Zoek je juist een combinatie van bergen en toegankelijkere fietsroutes, kijk dan naar Vinschgau en Garda Trentino.
Daarmee is er niet één beste fietsregio in de Alpen. De verschillen tussen de gebieden zijn daarvoor simpelweg te groot.
Voor hooggelegen bergpassen en mountainbikeroutes is eind juni tot en met september doorgaans de veiligste periode om te plannen. Hoge wegen en trails kunnen eerder in het jaar nog door sneeuw gesloten zijn en bergliften draaien niet overal buiten het zomerseizoen.
In lagere gebieden kan het seizoen veel langer zijn. Garda Trentino profileert zich bijvoorbeeld met een wielerseizoen van februari tot november, terwijl in het lager gelegen deel van Vinschgau sommige mountainbiketrails al in maart bruikbaar zijn.
Kijk vlak voor vertrek altijd naar de actuele situatie. Openstelling van bergpassen, trails en liften kan door sneeuw, noodweer of onderhoud veranderen.
Het Ötztal is misschien wel het duidelijkste voorbeeld van hoe veelzijdig fietsen in de Alpen kan zijn. De regio telt meer dan 850 km aan mountainbikeroutes en in Sölden ligt de Bike Republic met singletrails, aangelegde lines en enduroroutes.
Op de racefiets ziet het landschap er heel anders uit. Vanuit Sölden kun je richting de Timmelsjoch fietsen of de Ötztaler Gletscherstraße oprijden. Het asfalt reikt daar tot 2830 meter hoogte. Alleen al de route vanuit Sölden richting Timmelsjoch telt bijna 1400 hoogtemeters.
Hoe serieus wielrennen hier wordt genomen, blijkt uit de Ötztaler Radmarathon. De huidige editie voert over 227 km, vier Alpenpassen en ongeveer 5500 hoogtemeters.
Minder getraind? Dan hoef je het dal niet over te slaan. De Ötztal Radweg loopt normaal gesproken ruim 50 km door het dal en is juist bedoeld voor onder meer gezinnen en e-bikers.
Voor wielrenners behoren de wegen rondom het Sellamassief tot de bekendste van de Alpen. Vanuit Alta Badia of Arabba kun je in één ronde de Campolongopas, Passo Pordoi, Sellapas en Gardenapas rijden. De Sellaronda vanuit Corvara of Colfosco is ongeveer 51 km lang en telt 1674 hoogtemeters. Dat klinkt qua afstand overzichtelijk, maar vier passen op één dag maken de ronde serieus genoeg.
Daar houdt het niet op. Vanuit de verschillende dalen zijn ook Passo Giau, Passo Falzarego en Passo Fedaia bereikbaar. Daarmee kun je hier meerdere dagen fietsen zonder steeds dezelfde wegen te rijden. Ook voor mountainbikers is de Sellaronda een begrip. Met behulp van bergliften kun je rond het Sellamassief rijden en verschillende trails en afdalingen combineren. Wie liever zelf meer hoogtemeters fietst, kan de zwaardere variant tegen de klok in kiezen.
Wie zijn fietsvakantie wil vullen met beroemde Franse beklimmingen, kan nauwelijks om Oisans heen. Le Bourg-d’Oisans ligt aan de voet van Alpe d’Huez en vormt een praktische uitvalsbasis voor meerdere bekende cols. De klim naar Alpe d’Huez met zijn 21 genummerde haarspeldbochten is de bekendste, maar vanuit de regio bereik je ook wegen richting onder meer de Croix de Fer, Glandon, Lautaret en Galibier.
Oisans is bovendien meer dan racefietsen. De regio heeft 27 beschreven mountainbikeroutes en grote MTB-gebieden rond onder andere Alpe d’Huez en Les Deux Alpes. Daar liggen crosscountry-, enduro- en downhillmogelijkheden. Wie niet direct een grote col wil aanvallen, vindt in het dal ook minder zware mogelijkheden. Daardoor kun je hier prima een rustiger fietsdag tussen de zware beklimmingen plannen.
Voor mountainbikers verdient Saalbach Hinterglemm Leogang Fieberbrunn een plek in deze lijst. De aaneengesloten bikeregio heeft ruim 120 km aan lines en trails en maximaal negen bergliften op zeven bergen waarmee fietsers hoogte kunnen winnen. Het aanbod loopt uiteen van relatief toegankelijke flowtrails tot technische downhill- en endurotrajecten. Wie liever zelf klimt, kan gebruikmaken van honderden kilometers aan mountainbike-, gravel- en e-bikeroutes.
Leogang speelt binnen die regio een bijzondere rol. Het bikepark is al jaren het terrein van grote mountainbikewedstrijden en biedt ook routes waarop minder ervaren bikers hun techniek kunnen opbouwen.
Het is daarmee geen regio die je primair kiest om beroemde racefietscols af te vinken. Voor een vakantie die draait om trails, bikeparks, e-MTB en gravel is het juist een van de duidelijkste keuzes in de Oostenrijkse Alpen.
In het Zwitserse Engadin draait veel om fietsen op hoogte. Alleen al voor mountainbikers ligt er meer dan 400 km aan bewegwijzerde routes. Op verschillende plekken kun je bovendien de berglift gebruiken; fietsvervoer is mogelijk tot de 3.057 meter hoge Piz Nair.
Dat betekent niet dat alleen technische mountainbikers hier iets te zoeken hebben. In het Engadin liggen ook familievriendelijke routes, waaronder trajecten door het dal met relatief bescheiden hoogteverschillen.
Ook racefietsers hebben keuze genoeg. Rond het Engadin liggen meerdere bergpassen boven de 2000 meter. De lange variant van de Engadin Radmarathon-route is bijvoorbeeld 213 km lang en voert over meerdere passen. Kortere varianten van 97 en 117 km maken het mogelijk om de uitdaging enigszins aan te passen.
Garda Trentino, aan de noordkant van het Gardameer, wijkt sterk af van de hoogalpiene fietsregio’s in deze lijst. Rond Riva del Garda, Torbole en Arco liggen steile bergen vrijwel direct naast het meer, maar door de lage ligging kun je er een groot deel van het jaar fietsen. De regio richt zich nadrukkelijk op verschillende disciplines: mountainbike, racefiets, gravel, e-bike en recreatief fietsen over fietspaden.
Voor wielrenners liggen er beklimmingen richting onder meer Monte Velo en Passo Santa Barbara. Mountainbikers kennen vooral de routes boven Riva en richting Ledro en Tremalzo.
Tegelijkertijd kun je het hier veel rustiger aanpakken. Door het dal van de Sarca liggen goed toegankelijke fietspaden, waardoor je niet iedere dag honderden hoogtemeters hoeft te maken. Trentino noemt verschillende routes richting het Gardameer die vrijwel vlak verlopen.
Een ander voordeel is het lange seizoen. Volgens Garda Trentino loopt het wegfietsseizoen grofweg van februari tot november, al blijven het weer en de hoogte van de gekozen route uiteraard bepalend.
Lees ook: Tips & routes voor wielrennen en mountainbiken noordzijde Gardameer
Vinschgau in Zuid-Tirol is interessant omdat je hier op één vakantie zowel heel ontspannen als behoorlijk sportief kunt fietsen. Door het dal loopt de fietsroute langs de Via Claudia Augusta. Het traject vanaf de Reschenpas richting Merano verloopt grotendeels vlak of bergaf. De route tussen de Reschensee en Merano is ongeveer 83 km lang en verliest aanzienlijk meer hoogte dan je moet klimmen. Op verschillende plekken kun je bovendien een fiets huren en elders weer inleveren.
Dat maakt Vinschgau interessant voor gezinnen, e-bikers en fietsers die de Alpen willen beleven zonder iedere dag een pas te beklimmen.
Mountainbikers hoeven zich daar niet door te laten misleiden. Rond onder meer Latsch, Schlanders en de Reschenpas liggen technische trails en stevige MTB-routes. De zonnige hellingen bij Latsch en Schlanders zijn door hun relatief milde klimaat bovendien al vroeg in het seizoen interessant.
Aan de westkant van de regio ligt bovendien de Stelviopas. Daarmee is ook voor fanatieke wielrenners een van de beroemdste beklimmingen van de Italiaanse Alpen dichtbij.
Livigno ligt op ongeveer 1.800 meter hoogte en heeft zich ontwikkeld tot een uitgesproken fietsbestemming. Aan beide kanten van het dal liggen mountainbikegebieden en de zomerliften kunnen fietsen meenemen. Onder meer Mottolino, Carosello 3000 en Sitas maken deel uit van het bike-aanbod.
Bij Carosello 3000 ligt meer dan 50 km aan MTB-tracks met onder meer flow- en endurotrajecten.
Ook voor de racefiets is de ligging interessant. Rond Livigno liggen bekende namen als Stelvio, Gavia, Mortirolo, Bernina, Foscagno en Maloja. Het is mede daardoor een gebied waar ook professionele wielerploegen op hoogte trainen.
Wie het minder sportief wil aanpakken, kan gebruikmaken van het fietspad door het dal. Dat is ongeveer 17 km lang en biedt een veel eenvoudiger alternatief voor de omliggende passen en trails.
Kijk bij het kiezen van een bestemming niet alleen naar hoeveel fietsroutes een gebied heeft. Het type routes is veel belangrijker.
Wil je bekende cols beklimmen, dan zijn Oisans, de Dolomieten, het Ötztal en Livigno logische keuzes. Voor een vakantie die vooral om trails draait, liggen Saalbach-Leogang, Engadin en Livigno meer voor de hand.
Ga je met een gezin of verschillen de niveaus binnen je reisgezelschap sterk? Dan bieden Vinschgau en Garda Trentino meer mogelijkheden om zware tochten af te wisselen met eenvoudige fietspaden.
Let bovendien op het aantal hoogtemeters. Een tocht van 50 km met 1500 hoogtemeters is fysiek nauwelijks te vergelijken met een vlakke rit van dezelfde afstand.
Bergaf fietsen vraagt minstens zoveel aandacht als bergop. Controleer voor vertrek remblokken, banden en bandenspanning en onderschat lange afdalingen niet. Rem liever gedoseerd dan voortdurend en stop als remmen uitzonderlijk heet worden.
Op de racefiets is verkeer een extra aandachtspunt. Populaire Alpenpassen kunnen midden op de dag druk zijn met auto’s en motoren. Vroeg vertrekken helpt niet alleen tegen verkeer, maar ook tegen warmte en de kans op onweersbuien later op een zomerse dag.
Gebruik je een e-bike, kijk dan vooraf naar het accubereik in combinatie met het aantal hoogtemeters. Duizend hoogtemeters vragen aanzienlijk meer energie dan dezelfde afstand in een vlak dal.
Bij mountainbiken geldt bovendien dat een eenvoudige route in kilometers nog steeds technisch lastig kan zijn. Controleer daarom altijd de moeilijkheid van trails en niet alleen afstand en hoogteverschil.
Veelgestelde vragen over fietsen in de Alpen
Thijs verkent de bergen in de zomer het liefst op de racefiets. De schoonheid van het landschap en de strijd aangaan met de berg zijn aspecten waarvoor hij graag afreist naar de Alpen. Naast het beklimmen van bekende Alpenreuzen als Alpe d’Huez, Col du Galibier en Mont Ventoux fietst hij ook graag in de heuvels van Zuid-Limburg.
