De omstandigheden in de Oostenrijkse bergen veranderen en dat is deze zomer ook terug te zien in de ongevallencijfers. Tussen begin mei en half september werden 19 ongelukken in gletsjerspleten geregistreerd, bijna drie keer zoveel als gemiddeld. Tegelijk waarschuwen Oostenrijkse bergsportorganisaties voor instabielere routes, meer steenslag en problemen met de watervoorziening van berghutten. Hun boodschap is duidelijk: “De bergen zijn veranderd.”
Vooral de cijfers van hoogalpiene tochten vallen op. Tussen 1 mei en 13 september 2026 registreerde het Österreichisches Kuratorium für Alpine Sicherheit (ÖKAS) 19 valpartijen in gletsjerspleten. Het gemiddelde over de afgelopen tien jaar ligt op zeven.
Volgens het ÖKAS waren lange periodes met temperaturen boven nul op meer dan 3000 meter hoogte een belangrijke factor. Er lag minder sneeuw, sneeuwbruggen over gletsjerspleten waren minder stabiel en op verschillende routes kwam meer blank ijs tevoorschijn. Daardoor moesten bergsporters soms afwijken van gebruikelijke routes. Eén van de ongelukken in een gletsjerspleet, op de Wildspitze in Tirol, had een dodelijke afloop.
Ook het totaalbeeld van de zomer valt op. Bij wandelen, hoogalpiene tochten, klimmen en klettersteigen werden 2742 betrokken personen geregistreerd. Het gemiddelde over tien jaar bedraagt 2351.
Daar staat een opvallend positief cijfer tegenover: het aantal dodelijke slachtoffers was juist lager. In de vier onderzochte bergsportcategorieën overleden deze zomer 62 mensen, tegenover gemiddeld 80 in dezelfde periode. In 2025 waren dat er nog 78.
Bij gewonden was vallen, struikelen, uitglijden of daadwerkelijk naar beneden vallen in 69 procent van de gevallen de oorzaak. Bij mensen die zonder verwondingen moesten worden gered, waren uitputting en verdwalen of van de route raken belangrijke oorzaken.
De Oostenrijkse Alpenvereniging, Naturfreunde en het Verband alpiner Vereine Österreichs waarschuwen dat hogere temperaturen niet alleen gletsjers veranderen. Ook paden, rotswanden en de infrastructuur in het hooggebergte krijgen ermee te maken.
Volgens de organisaties sluiten ervaringen uit het verleden daardoor niet altijd meer aan bij de huidige omstandigheden. Een routebeschrijving van jaren geleden kan bijvoorbeeld uitgaan van sneeuwvelden die tegenwoordig in de zomer grotendeels verdwenen zijn. Daardoor kunnen passages over puin, ijs of rots moeilijker of gevaarlijker zijn geworden.
Een concreet voorbeeld ligt in het Stubaital. Regionale berggidsen hebben volgens de Oostenrijkse Alpenvereniging besloten om een route naar het Zuckerhütl in de zomer niet meer aan te bieden vanwege het risico op steenslag.
Ook het onderhoud van wandelpaden wordt uitdagender. De Oostenrijkse bergsportverenigingen onderhouden samen ongeveer 50.000 kilometer aan paden. Op sommige plekken moeten trajecten worden aangepast of moeten alternatieve routes worden gezocht.
De veranderende omstandigheden zijn ook merkbaar bij hooggelegen berghutten. Langere droge perioden, minder neerslag en het verdwijnen van sneeuwvelden en gletsjers hebben gevolgen voor de watervoorziening.
Afgelopen zomer moesten volgens de bergsportorganisaties enkele hutten tijdelijk sluiten of het watergebruik sterk beperken. Nieuwe waterbronnen, grotere reservoirs, opvang van regenwater en droogtoiletten kunnen een oplossing bieden, maar vragen ook grote investeringen.
Lees ook: Droogte raakt berghutten in de Alpen: toiletten dicht door watertekort
Voor gewone wandelaars betekent dit niet dat een vakantie in de Oostenrijkse bergen plotseling onveilig is. Wel wordt actuele informatie steeds belangrijker, vooral bij tochten hoog in de bergen.
De bergsportverenigingen adviseren onder meer om vroeger op pad te gaan wanneer warmte of steenslag een rol speelt, voldoende water mee te nemen en materiaal aan de actuele omstandigheden aan te passen. Ook benadrukken ze dat omkeren soms de verstandigste keuze is.
Controleer daarom kort voor vertrek de actuele route-informatie en niet alleen een wandelgids of verslag van enkele jaren geleden. Vooral bij gletsjertochten, sneeuwvelden en routes door steil rotsachtig terrein kunnen omstandigheden binnen één seizoen sterk veranderen.
De redactie van In de bergen voorziet je dagelijks van de laatste informatie op het gebied van vakantie in de bergen. Het team bestaat uit redacteuren met veel bergervaring en een passie voor, je raadt het al, de bergen.
