Wandelaars die deze zomer naar het populaire Lago di Sorapis trekken, kunnen bij de nabijgelegen berghut niet meer naar het toilet of hun drinkfles bijvullen. Door de aanhoudende droogte leveren de bronnen rond Rifugio Vandelli nauwelijks nog water. Ook andere berghutten in de Dolomieten nemen maatregelen: boekingen worden beperkt en op sommige plekken moet water per helikopter worden aangevoerd.
Het watertekort staat niet op zichzelf. Ook op Oostenrijkse almen en in delen van Zwitserland zijn de gevolgen van de droge eerste helft van 2026 zichtbaar.
De gevolgen van de droogte zijn goed merkbaar bij Rifugio Vandelli, op 1926 meter hoogte bij het Lago di Sorapis. Dit opvallend turquoise bergmeer bij Cortina d’Ampezzo is in de zomer een van de drukstbezochte wandelbestemmingen van de Dolomieten.
De bronnen die de berghut van water voorzien, zijn tijdelijk opgedroogd. Daardoor zijn de sanitaire voorzieningen voor bezoekers gesloten en kunnen wandelaars hun drinkflessen niet bijvullen. De hut zelf blijft wel geopend.
Volgens hutbeheerder Emilio Pais Bianco is de situatie uitzonderlijk. In de dertig jaar dat hij de hut beheert, heeft hij niet eerder meegemaakt dat er al in juli zo weinig water beschikbaar was. Normaal ontstaan dergelijke problemen pas in het najaar, wanneer lagere temperaturen ervoor zorgen dat sneeuwvelden bevriezen en minder smeltwater leveren.
Ook het Lago di Sorapis zelf staat volgens de beheerder uitzonderlijk laag. Vergelijkbare problemen zouden spelen bij meerdere bekende hutten in de omgeving, waaronder Rifugio Giussani bij de Tofane en Rifugio Auronzo bij de Drei Zinnen. Die laatste hut is over de weg bereikbaar en kan daarom eenvoudiger met tankwagens worden bevoorraad.
Ook Rifugio Vicenza, in het Duits bekend als de Langkofelhütte, ziet zijn watervoorraden snel slinken. De hut ligt op ongeveer 2250 meter hoogte tussen de steile rotswanden van de Langkofelgroep in Zuid-Tirol. De beheerders bekijken de situatie om de twee à drie dagen. Voor september worden voorlopig geen nieuwe overnachtingen aangenomen, omdat onzeker is of de hut dan nog voldoende water heeft om gasten te ontvangen.
De problemen doen zich dit jaar opvallend vroeg voor. Twee jaar geleden ontstond een vergelijkbare situatie pas halverwege augustus. Nu zijn de reserves midden in juli al bijna uitgeput. Wanneer de kleine sneeuwvelden boven de hut tijdens koudere nachten bevriezen, neemt de aanvoer van smeltwater verder af. Mogelijke maatregelen zijn het beperken van het gebruik van de toiletten en het terugbrengen van het aantal mensen dat in de hut kan overnachten.
Wanneer de bronnen volledig droogvallen, kan water per helikopter worden aangevoerd. Dat is alleen een dure en tijdelijke oplossing. Volgens de beheerder van Rifugio Vicenza kost één vlucht ongeveer 350 euro. Per keer kan tussen de 600 en 900 liter water worden vervoerd. Om het reservoir van de hut helemaal te vullen zijn meerdere vluchten nodig, waardoor de totale kosten kunnen oplopen tot ongeveer 3000 à 3500 euro.
Zelfs een vol reservoir is snel leeg. Met strenge beperkingen kan de hut er ongeveer een week mee vooruit. Wanneer alle slaapplaatsen bezet zijn, kan de voorraad al na één of twee dagen opraken. Andere berghutten in de omgeving zouden deze zomer al meerdere keren water per helikopter hebben laten bezorgen.
Hooggelegen berghutten zijn meestal niet aangesloten op een regulier waterleidingnet. Ze zijn afhankelijk van bronnen, regenwater en smeltende sneeuwvelden. Vooral sneeuw die vroeg in de winter valt, vormt een belangrijke waterreserve voor de zomer.
Wanneer er in november, december en januari weinig sneeuw valt, is die natuurlijke voorraad kleiner. Sneeuw die pas in maart of april valt, smelt doorgaans sneller en levert daardoor minder lang water.
Ook korte, hevige onweersbuien lossen de problemen niet direct op. Bij stortregen stroomt een groot deel van het water snel over de rotsachtige hellingen naar beneden. Regelmatige regen is veel effectiever om bodems, bronnen en waterreservoirs aan te vullen.
De problemen bij de berghutten passen in een breder beeld. In het stroomgebied van de Etsch, dat zich uitstrekt van de Alpen tot de Adriatische Zee, geldt sinds mei het eerste waarschuwingsniveau voor een mogelijk watertekort. Hoewel regen en onweersbuien in juni tijdelijk verlichting brachten, is van een structurele verbetering geen sprake. De Zuid-Tiroolse autoriteiten wijzen op de geringe sneeuwreserves in de bergen, hoge temperaturen en de toenemende vraag naar water tijdens de zomer.
Inwoners, landbouwbedrijven en toeristische ondernemingen worden daarom opgeroepen onnodig waterverbruik te beperken. Volgens de Zuid-Tiroolse milieuautoriteiten is vooral regelmatige regen nodig. Water van zware onweersbuien valt in korte tijd en stroomt vaak snel weg.
Ook in Oostenrijk is het eerste halfjaar van 2026 uitzonderlijk droog verlopen. Tussen januari en eind juni viel landelijk 27 procent minder neerslag dan gemiddeld. In delen van Vorarlberg, Salzburg, Oberösterreich, Niederösterreich en het oosten van het land bedroeg het tekort 30 tot plaatselijk 50 procent.
In sommige regio’s was het sinds het begin van de meetreeks in 1885 niet meer zo droog. De verschillen binnen Oostenrijk zijn echter groot: niet ieder Alpengebied is in dezelfde mate getroffen.
Op verschillende almen zijn bronnen opgedroogd of sterk verzwakt. Boeren moeten daardoor dagelijks water naar boven brengen voor hun vee. Een volwassen koe kan tijdens een warme dag tientallen liters water drinken. Tegelijk groeit door de droogte minder gras, waardoor later in het seizoen ook het beschikbare voer een probleem kan worden.
Aan de noordkant van de Zwitserse Alpen en in Wallis werd begin juli extreme droogte gemeld. Over een periode van negentig dagen viel in grote delen van Zwitserland slechts 35 tot 65 procent van de normale hoeveelheid neerslag.
De sneeuwsmelt in de Alpen was bovendien eerder dan gebruikelijk grotendeels voltooid. Alleen in de hoogste delen van het gebergte lagen nog kleine hoeveelheden sneeuw. Ook grondwaterstanden en de hoeveelheid water die uit bronnen stroomt, nemen verder af.
De regionale verschillen zijn ook hier aanzienlijk. In het Engadin, de zuidelijke dalen van Graubünden en het zuiden van Ticino was het neerslagtekort kleiner dan aan de noordkant van de Alpen en in Wallis.
Er is geen sprake van een algemeen tekort aan drinkwater in alle Alpenlanden. In dorpen en de meeste vakantiebestemmingen werkt de reguliere watervoorziening normaal. Vooral afgelegen berghutten, almen en andere locaties die afhankelijk zijn van kleine bronnen of smeltwater zijn kwetsbaar.
Ga je wandelen of maak je een huttentocht, neem dan vanuit het dal voldoende drinkwater mee. Vertrouw er niet automatisch op dat je onderweg bij een hut of bron je fles kunt vullen. Controleer voor vertrek de website of sociale media van de berghut en neem bij een geplande overnachting eventueel rechtstreeks contact op.
Houd daarnaast rekening met lokale maatregelen, zoals gesloten toiletten, beperkte douches of een kleiner aantal beschikbare slaapplaatsen. Deze beperkingen kunnen snel veranderen wanneer er regen valt, maar ook wanneer een bron verder opdroogt.
De redactie van In de bergen voorziet je dagelijks van de laatste informatie op het gebied van vakantie in de bergen. Het team bestaat uit redacteuren met veel bergervaring en een passie voor, je raadt het al, de bergen.
