Wildkamperen in de Alpen staat bij veel bergwandelaars en camperreizigers bovenaan de bucketlist. Toch kan die droom op 2000 meter hoogte snel veranderen in een dure nachtmerrie. De handhaving in populaire Alpenregio's is de afgelopen tijd flink geschroefd, en illegaal overnachten kan je duizenden euro's kosten. Maar wat mag nou wel, wat is streng verboden en hoe voorkom je een torenhoge prent?
De regels voor wildkamperen in de Alpen verschillen niet alleen per land. Vaak heeft elke nationaal park, Kanton of Bundesland eigen regelgeving. Overal geldt echter dat je geen afval achterlaat op de plaats waar je gekampeerd hebt. Laat geen sporen achter en zorg dat je overnachting geen belasting vormt voor de natuur.
Veel boetes ontstaan door verwarring over de terminologie. De lokale politie en boswachters maken namelijk een scherp onderscheid tussen drie vormen van overnachten:
In Oostenrijk bepalen de individuele deelstaten (Bundesländer) de wetgeving. Wildkamperen in het bos is landelijk streng verboden.
Frankrijk maakt een helder wettelijk onderscheid tussen camping sauvage (wildkamperen) en bivouac (bivakkeren).
Omdat de Duitse Alpen in de deelstaat Beieren liggen, geldt hier de Beierse natuurbeschermingswet. En die is meedogenloos.
Zwitserland is voor bergwandelaars het meest gastvrije Alpenland, mits je de hoogtemeters opzoekt.
In Italië is wildkamperen verboden en de handhaving in populaire gebieden zoals de Dolomieten is erg strikt.
Besluit je toch om in de vrije natuur te gaan kamperen, houd dan met een aantal zaken rekening. Kies voor een beschutte plek waar je andere mensen - en dieren - niet tot last bent en zorg voor een bescheiden onderkomen. Wildkamperen kan in een tent, maar de open lucht is ook vaak prima voor een nachtje (enkel met een slaapzak, matje en eventueel bivakzak). Mocht je onverhoopt toch betrapt worden, schop dan geen stennis, maar pak direct je spullen en verlaat de plek zonder ook maar iets achter te laten.
Kies je voor een alpiene trektocht en ga je op grote hoogte bivakkeren? Houd je dan strikt aan de Leave No Trace-principes:
Voor camperaars is de situatie nog een stuk strenger dan voor wandelaars met een rugzak. Vrij staan in de natuur is in vrijwel alle Alpenlanden verboden. Wil je toch het 'vrije' gevoel ervaren zonder een grote massacamping op te zoeken?
Maak dan gebruik van netwerken zoals Schau aufs Land (Oostenrijk), roadsurfer spots, of Park4Night. Via deze platforms overnacht je legaal bij boeren op het erf, bij wijnboeren of op afgelegen alpenweides.
Thijs verkent de bergen in de zomer het liefst op de racefiets. De schoonheid van het landschap en de strijd aangaan met de berg zijn aspecten waarvoor hij graag afreist naar de Alpen. Naast het beklimmen van bekende Alpenreuzen als Alpe d’Huez, Col du Galibier en Mont Ventoux fietst hij ook graag in de heuvels van Zuid-Limburg.
