Wie donderdag 20 augustus in de Alpen verblijft, moet het weer goed in de gaten houden. Vanuit Noord-Italië trekt zeer onstabiele en vochtige lucht richting het Alpengebied en vanaf de middag kunnen op verschillende plaatsen stevige onweersbuien ontstaan. Vooral in Noord-Italië, Zuid-Tirol, Oostenrijk en het zuiden en oosten van Zwitserland bestaat kans op zwaar weer met stortregen, hagel en harde windstoten.
De waarschuwingen verschillen per land en regio. In delen van het Zwitserse Ticino geldt donderdag waarschuwingsniveau 3, terwijl de Oostenrijkse weerdiensten op veel plaatsen een gele waarschuwing uitgeven voor onweer. Omdat onweersbuien zeer lokaal kunnen ontstaan, kan de situatie binnen korte tijd veranderen.
De meest explosieve weersituatie bevindt zich donderdag aanvankelijk ten zuiden van de Alpen. In Noord-Italië zijn zware onweersbuien mogelijk met lokaal grote hagel, zeer zware windstoten en veel neerslag in korte tijd. Meteorologen houden daarbij ook rekening met de vorming van supercells: krachtige, georganiseerde onweersbuien die langer kunnen blijven bestaan dan een normale onweerscel.
De Tiroler Tageszeitung waarschuwt dat de onstabiele lucht vanuit Noord-Italië richting Tirol trekt. Vanaf donderdagmiddag kan het daar plaatselijk tot zware regen, hagel en stevige windstoten komen. Het betekent niet dat heel Tirol door één zware onweersbui wordt getroffen, maar de omstandigheden zijn gunstig voor lokaal zeer krachtige cellen.
Ook aan de zuidkant van de Oostenrijkse grens wordt het weer snel onstabieler. De officiële weerdienst van Zuid-Tirol verwacht donderdagmiddag vanuit het zuidwesten herhaaldelijk regen- en onweersbuien. Sommige daarvan kunnen krachtig uitpakken. Ook in de nacht naar vrijdag volgen nieuwe buien.
Vrijdag blijft het in Zuid-Tirol aanvankelijk nat en wisselvallig. Vooral in de ochtend en eerste helft van de dag kunnen opnieuw stevige regenbuien en onweersbuien over het gebied trekken. Pas later op vrijdag neemt de activiteit geleidelijk af.
Voor bergwandelaars is vooral de timing belangrijk: wie donderdag nog een tocht wil maken, kan beter vroeg vertrekken en ruim voor de middag terug zijn wanneer de prognose voor de eigen regio ongunstig is.
In Oostenrijk geldt donderdag op veel plaatsen een waarschuwing voor onweersbuien. GeoSphere Austria verwacht dat vanaf de middag vanuit het bergland steeds meer buien ontstaan. Tegen de avond en in de nacht kunnen die zich over grote delen van het land verspreiden. Mogelijke gevolgen zijn lokale wateroverlast, hagel en zware windstoten.
Ook Tirol valt binnen die onstabiele zone. Voor Innsbruck geldt donderdag een gele onweerswaarschuwing. Daarbij wordt expliciet gewaarschuwd voor onweer met zware windstoten en voor extra risico op bergen, open terrein en in bossen.
De zwaarste onweersbuien in Oostenrijk worden donderdag niet per se in Tirol verwacht. Later op de dag verschuift het zwaartepunt waarschijnlijk verder richting het oosten en zuidoosten, waar eveneens supercells mogelijk zijn.
In Zwitserland is het noodweer donderdag al eerder begonnen. MeteoSwiss waarschuwt met niveau 3, dat op de waarschuwingskaart oranje wordt weergegeven, voor zware onweersbuien in delen van Ticino. Onder meer rond Lugano, Bellinzona, Mendrisio en de Riviera geldt een verhoogd risico.
Donderdagochtend zorgde zware regen rond Lugano al voor water op de A2 en omgewaaide bomen. Ook in het Engadin, Val Bregaglia, Poschiavo en rond Bivio-Avers wordt het waterpeil van beken en rivieren nauwlettend gevolgd.
Later op donderdag kunnen ook elders langs de Zwitserse Alpen en Voor-Alpen regen- en onweersbuien ontstaan. Vrijdag volgt opnieuw veel bewolking en regen, met in de bergen nog kans op onweer.
Voor zware onweersbuien zijn warme, vochtige lucht en grote temperatuurverschillen in de atmosfeer nodig. Daarnaast speelt windschering een rol: wanneer windrichting en windsnelheid sterk veranderen met de hoogte, kunnen onweersbuien zich beter organiseren.
Juist die combinatie is donderdag aanwezig rond Noord-Italië en delen van de Alpen. Daardoor kunnen lokaal supercells ontstaan. Dat betekent niet automatisch dat overal extreem noodweer volgt. Onweersbuien zijn zeer plaatselijk en het is vaak pas kort van tevoren duidelijk waar de zwaarste cel precies langstrekt. MeteoSwiss benadrukt dat zware onweersbuien doorgaans pas ongeveer een half uur tot een uur vooraf heel precies kunnen worden gewaarschuwd.
Voor vakantiegangers in de Alpen is vooral het tijdstip waarop het noodweer ontstaat belangrijk. Op een bergkam, klettersteig of open alm kun je tijdens een onweersbui nauwelijks schuilen. Bliksem, plotselinge windstoten en hagel vormen daar direct gevaar.
Stel een lange of hoogalpiene tocht uit wanneer voor jouw regio zware onweersbuien worden verwacht. Wie toch op pad gaat, kan het beste vroeg vertrekken en zorgen dat de tocht ruim voor de verwachte buienactiviteit is afgerond. Controleer vlak voor vertrek opnieuw de lokale radar en officiële waarschuwingen: bij deze weersituatie kunnen die gedurende de dag snel worden aangepast.
Ook automobilisten moeten rekening houden met lokaal zeer slecht zicht, water op de weg en modder- of puinstromen in smalle bergdalen. Een gele of oranje waarschuwing betekent niet dat overal schade ontstaat, maar wel dat lokaal gevaarlijk weer mogelijk is.
Vanaf zaterdag lijkt het weer in verschillende delen van de Alpen weer rustiger te worden, al blijven regionale verschillen groot.
De redactie van In de bergen voorziet je dagelijks van de laatste informatie op het gebied van vakantie in de bergen. Het team bestaat uit redacteuren met veel bergervaring en een passie voor, je raadt het al, de bergen.
