De lawinesituatie in de Alpen is op dit moment zeer kritiek. Het ene na het andere nieuwsbericht over een lawinedrama verschijnt online. Hoewel deze extreme omstandigheden van niet al te lange duur zullen zijn, ondervinden we hier nog lange tijd de gevolgen van. Ga je tijdens het zomerseizoen wandelen of klimmen rond de sneeuwgrens, dan blijven er altijd risico’s bestaan. Ook in de zomer komen lawines voor!
In het kort:
Aan het begin van de winter waren de sneeuwcondities niet overal even optimaal, maar de februaridump heeft voor een omslag gezorgd. Overal ligt een dik pak sneeuw. De nieuwe en oude sneeuwlagen sluiten niet goed op elkaar aan wat voor gevaarlijke situaties zorgt. Wanneer het sneeuwdek zich ‘zet’ zal het gevaar op veel plekken afnemen.
Of er nu in februari of juni veel sneeuw valt, maakt vanuit lawinetechnisch oogpunt geen fundamenteel verschil. Wind creëert, ongeacht het seizoen, even dikke en instabiele sneeuwlagen. Het grote verschil zit in de straling van de zon, die in de zomer aanzienlijk hoger is. Dit leidt tot een snellere bezinking van de sneeuwlaag, maar ook tot een snellere verzadiging ervan en het ontstaan van problemen met natte sneeuw.
In de lente ontstaan regelmatig lawines van natte sneeuw. Doordat het smelten van de sneeuw, verzwakken de bindingen tussen de sneeuwlagen aanzienlijk. Hierdoor hoopt water hoopt zich op bij de grenzen van sneeuwlagen met grote verschillen in korrelgrootte, wat leidt tot instabiliteit. Lawines met natte sneeuw ontstaan spontaan en dan met name in gebieden met een zwakke sneeuwdekstructuur.
Tijdens de zomermaanden valt er op hoogte zo nu en dan verse sneeuw. Ga je tijdens de warme maanden het hooggebergte in, wees dan niet verrast door een sneeuwbui of langdurige sneeuwval. Is er sprake van zware sneeuwval, neem de lawinesituatie dan direct serieus. Hoewel ze veel minder vaak voorkomen dan in de winter, eisen ze in de Alpen nog steeds gemiddeld drie levens per zomer.
In de zomer is er geen professioneel lawinebulletin, maar dit gemis kan gemakkelijk worden gecompenseerd door een intensieve voorbereiding en door defensief gedrag in het terrein.
In de winter komen slachtoffers van lawines om het leven door verstikking omdat ze volledig worden bedolven. Zomers ligt dit anders en worden bergsporters in open terrein vaak overvallen en honderden meters naar beneden gesleurd met ernstige verwondingen tot gevolg. Ook de volgende aspecten spelen mee:
In de zomermaanden wordt het lawinegevaar vaak niet goed ingeschat, wat leidt tot ernstige lawine-ongelukken, vooral na verse sneeuwval in combinatie met wind, bij tochten in het hooggebergte en op gletsjers. De omstandigheden zijn doorgaans ongunstig door het ontbreken van lawinewaarschuwingen, een gebrek aan lawineveiligheidsuitrusting, het gebruik van touwen en het uitdagende terrein. Lawine-ongelukken in de zomer kunnen echter worden voorkomen door:
Thijs verkent de bergen in de zomer het liefst op de racefiets. De schoonheid van het landschap en de strijd aangaan met de berg zijn aspecten waarvoor hij graag afreist naar de Alpen. Naast het beklimmen van bekende Alpenreuzen als Alpe d’Huez, Col du Galibier en Mont Ventoux fietst hij ook graag in de heuvels van Zuid-Limburg.
